Posts tonen met het label Martin Seligman. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Martin Seligman. Alle posts tonen

zondag 23 juni 2013

Spinsels in je hoofd - Aangeleerd optimisme

Alternatieve gedachten leren aannemen.
RET, Martin Seligman noemt het de ABCD-methode.

We weten al :
gebeurtenissen lokken niet automatisch reactie uit. Wat jij denkt over die gebeurtenissen lokt die reactie uit.
Nu gaan we er iets interessants mee doen ;
Je gaat dit heel nuttig vinden.

Als er iets gebeurt waardoor je voelt dat je geluksniveau daalt , pak een pen en schrijf.

A (Adversity/ Afkeer/ Activating event/ Activerende gebeurtenis) :  Schrijf – in één zin – de gebeurtenis op die jouw afkeer opwekte.

(voorbeeld) In drie dagen tijd heeft Koen me nog niet teruggebeld.

B (Belief/ Jouw overtuiging) : Schrijf op – wat jij denkt dat er aan de hand is. Je hebt een vaste gewoonte om dingen op te vatten. Geef  je angstige ego een stem, schrijf het op.
Je hebt een mentale routine.

(voorbeeld) Ik geloof dat Koen beslist heeft dat hij me niet mag, hij vind iemand anders beter dan mij, hij laat me vallen, Koen is niet loyaal, Koen liegt, mensen laten me altijd in de steek van zodra ze me leren kennen, het heeft geen zin om zoveel tijd te steken in relaties..
C (Consequenses/ Gevolgen) : Shrijf – héél  eerlijk – op hoe het voelt om dit te geloven. Wat zijn de gevolgen van deze overtuiging? Uit eerlijk je gevoelens.

(voorbeeld) ik voel me in de war, ik voel me in de steek gelaten, gekwetst, ik voel me waardeloosd,
ik voel me onbelangrijk, ik ben bang dat het niks wordt met hem..

D (Disputation/ Tegenwerping) : Het is tijd om jouw verhaal te veranderen, om alternatieve uitleg te vinden voor wat er aan de hand is. Schrijf alles op dat er gebeurd zou kunnen zijn i.p.v. de donkere scenario ’s die in jouw gedachten opkwamen.

(voorbeeld) Het is nog maar drie dagen, Koen is misschien ziek(of iemand in zijn familie), hij heeft het misschien druk, hij heeft mogelijk iets dringend voor, hij zit zelf met zorgen, hij heeft zijn rekening niet betaald, zijn telefoon(voicemail) is stuk, hij is zijn gsm kwijt, Koen wilt met me praten maar er komt steeds iets tussen, dit is al eens gebeurd en uiteindelijk kwam hij met me praten, ik kan hem vertrouwen


Toen ik in 1999 deze methode voor het eerst ontdekte was ik niet meteen zo enthousiast over die D.

A, B en C opschrijven ging vlot,
A/ Is het een feit ? (Als ik er even bij stil stond, was niet altijd een feit, dus kon ik het verwerpen)
B/ Hoe vertel ik over dit feit tegen mezelf? Zit ik te piekeren, kniezen, malen? Helpt dat mij vooruit?
C/ Hoe voelt het om dit aan te nemen? Is het gezond? Krijg ik op deze manier wat ik wil?

maar bij de D (uit-dagen) had ik het gevoel dat ik mezelf voor de gek hield, of dat ik excuses moest verzinnen voor fouten of ruwheid van anderen.  Het leek me ook naïef , goedgelovig om voor anderen alternatieven te vinden.

Op mijn hoede zijn voor anderen was tweede natuur. Ik was zo opgevoed en had dit patroon daardoor zo vaak bevestigd gezien.  Ik laat me ook van nature niet op mijn kap zitten, dat hielp me ook al niet om gemakkelijk D ’s te vinden.

Wat mij hielp om alternatieven te vinden , is het feit dat ik zelf allerlei dingen voorheb waarbij ik onbedoeld fouten maak. Dat overkomt anderen vast ook, denk ik nu.

Vroeger moest ik perfect zijn, dus anderen OOK. Punt uit. Nu vind ik alleen nog dat het optimaal moet zijn, en dan nog!

Met D heb ik dus ja-ren-lang geworsteld ! Ik wou alternatieven vinden, een ander scenario bedenken, een positievere uitleg vinden, maar ik was het niet gewoon om dat te doen.  Ik had een bepaalde mentale routine.

Zoals zowat iedere mens geloofde ik meteen in mijn eigen gelijk, mijn waarheid. Je vertelt jezelf zaken, en omdat jij het zelf bent die het vertelt moet het wel waar zijn (Je zou toch niet liegen tegen jezelf hé!?).

Het is ook fout om te denken dat je voor anderen excuses moet zoeken, neen, je vindt alternatieven voor jezelf. Zolang de zaak niet opgelost geraakt is uitgaan van doemscenario ’s redelijk ongezond. Je doet het voor jezelf (en daarbij geef je anderen een kans)

Toch was ik in 1999 meteen heel enthousiast over de ABCD-methode ! ‘Aha!, dit is wat ik mis!’, dacht ik meteen. Vrienden van me konden veel beter relativeren, vond ik, en dat wou ik ook kunnen.
Ik was erg gemotiveerd om me te verbeteren.
Ik stond er wel voor open dat er alternatieven moesten zijn want ik had niet altijd gelijk (zo slim ben ik wel dat ik dat weet), niet alles dat ik mezelf vertelde kwam zo uit, en dingen die een ramp leken te zijn waren achteraf een zegen.
Voor mensen die konden relativeren, had ik groot respect, ik vond hun niet langer naïef. Zij hadden het in veel opzichten ook gemakkelijker dan mij.

Ik leerde.
Het leven lijkt niet altijd zinvol en logisch en prettig als je door de voorruit kijkt, maar is dat wel als je door de achteruitkijkspiegel kijkt.

In het begin schreef ik regelmatig die A,B,C, en D uit, dagelijks, dan wekelijks, en na een tijd sprong mijn gedacht al zelf van

feit, geloof (aanname) > naar alternatieve uitleg. Het is een nieuwe gewoonte geworden om niet meteen op mijn paard te zitten, om niet meteen te oordelen.

Mogelijk is het eerlijker om te zeggen dat ik wél meteen op mijn paard zit (old habits die hard, gewoontes blijven eigenlijk), maar het voor mezelf houdt en dan ogenblikkelijk overga op gezonder denken. 
Dat vind ik sympathiek genoeg.

Schrijven doe ik alleen nog bij zaken waarbij het moeilijk is, dat helpt.
Vind je geen alternatieven? Ga dan bij je vrienden en kennissen te rade, stel vragen, lees boeken, luister audioboeken..

En tot slot een optimistische noot om je aan op te trekken als je hiermee begint.
Hoe meer je alternatieven bedenkt, hoe creatiever je wordt daarin, en hoe vaker het goed uitpakt.


Groetjes van coach Clark Kent

donderdag 20 juni 2013

Zomer begint met wolkbreuk - Vijf dingen per dag om dankbaar voor te zijn

Geluk hebben en gelukkig zijn,

het zijn twee héél verschillende dingen.

Geluk hebben, heeft te maken met dingen die je meemaakt of die je krijgt en waardoor je een (kort of langer) geluk ervaart.
Een Chinees gezegde over de 'duur' van geluk vind ik leuk :

Wil je geluk voor een uur; doe een dutje.
Wil je geluk voor een dag; ga vissen.
Wil je geluk voor een maand; trouw.
Wil je geluk voor een jaar; erf.

..Wil je geluk voor gans je leven; maak iemand anders gelukkig.

Gelukkig zijn, is dus actiever, en heeft te maken met gelukkig maken (jezelf, of een ander).

Oh ja, Jezelf gelukkig maken mag ook. Dat is niet egoïstisch.
Waarom is dat niet egoïstisch?
Wel, ben je al eens in de buurt van een positief en gelukkig iemand geweest? Hoe voelt dat? Juist, je wordt er zelf beter gemutst van.

Nee? Al eens een tijdje met een ongelukkig iemand omgegaan? Het zuigt je leeg.
Ongelukkige, negatieve, ontevreden, uitgebluste mensen zijn ook minder geneigd om rustig, behulpzaam, correct, ethisch of professioneel te handelen.

De norse kassierster in de supermarkt maakt je niet gelukkiger (de lachende van Kassa 7 wel!)
Verzorgster X die zegt dat ze het druk heeft, daar heb je ook niks aan.
Je buur die klaagt dat je een stukje fietst op de stoep..
..

Dus door jezelf gelukkig te maken , maak je ook anderen gelukkig (niks egoïstisch aan).

Daar zijn tools en technieken voor; hier is er eentje :

Som (schrijf!) élke dag vijf dingen op waar je dankbaar voor bent. En je gaat na een maand gelukkiger zijn.
Gaandeweg ga je als vanzelf meer zien om gelukkiger over te zijn omdat je beter oplet.


Moeilijk ? noop !

Toegegeven, je hebt niet altijd geluk, je hebt zelfs pech of ongeluk zo nu en dan (maar veel minder dan sommigen denken of te vertellen hebben)

De truc is om zelf daar in je geluk te zien zegt dokter Martin Seligman, de pionier en uitvinder van de stroming positieve psychologie (een échte wetenschap, geen zever).
Het is niet handig om te zeggen; 'ik ben blij dat ik mijn been brak', 'ik ben dankbaar dat mijn auto in panne staat', 'ik ben content dat mijn kind aan de drugs is', 'ik ben toch zo gelukkig dat ik mijn ontslag kreeg vandaag' ..

Wel is het belangrijk om in die situaties het goede dat er nog is te zien. 
Martin Seligman, grondlegger Positieve Psychologie

21 Juni, de eerste dag van de zomer.
Dochterlief snelt om zes uur naar boven (oh nee, ik lag er pas rond 01:00 in). Papa je moet opstaan, vlug!
Papa de kelder (waar de badkamer is) is ondergelopen, je moet snel komen opkuisen zegt mama.
Met een klap gaat de voordeur dicht, mijn vrouw vertrekt naar haar werk.
Ik kom beneden en de kelder staat blank. This is a job for superman ! (denk ik bijna vrolijk. Sorry, ik werk al lang aan mijn geluk dus als je d 'r de lol niet van inziet en denkt dat ik gek ben.. twee jaar geleden had ik hetzelfde gedacht 'klote' dus).




Terwijl ik de boel op sop, bedenk ik in die situatie de kleine (zelfs grote) zegeningen :

- gelukkig zag mijn vrouw dit op tijd, het water staat nog redelijk laag.
- het is proper regenwater
- leve de keerklep die we plaatsten in de rioleringsbuis, die houdt het strontwater van de ondergelopen straat tegen.
- leve de nieuwe afvoerklep, die zet ik meteen om zodat het water van het dak de tuin in loopt.
- de was hangt net niet in het water
- handdoeken houden het water uit de voorkelder terwijl ik als een gek water buiten hoos.
- de wasmachine staat niet onder water.
- alle gerief is voor hande
- ik hoor aldoor sirenes in de buurt, de brandweer helpt meer onfortuinlijke buren (wij hebben nog geluk)
- al weken regent het in de buurlanden, met overstromingen en modderstromen tot gevolg. In vergelijking is dit peanuts.
- op een uurtje werken is het weer droog
- ik namiddagdienst, zo was ik toch hier voor deze kleine watersnood
- mijn dochter smeert de boterhammen voor mijn zonen
- ik kan de kids met de wagen naar school brengen, dan komen ze droog aan op hun examen.
- This is a job for Superman ! (oh ja, op 19 juli komt de nieuwe superman-film uit. Tof!)
- hup, meteen instant-inspiratie voor een nieuwe blog !
-

enzovoorts
Ik kon wel doorgaan met opsommen, en met soppen. Uw coach bleef kalm water hozen (er lijkt geen beginnen aan ..en dan gaat het toch)
Ik zal straks ook niet op het werk komen met een straf verhaal - of geklaag over het water en het weer. Ken ik mensen wiens dag dit zou vergallen? Ken jij er? O ja ! Ben jij er zo eentje ? Ik was er zo ene !



Tot waterslot dit.
Ik zeg altijd dat ik niet geloof dat je 'het goede uit het universum, de natuur.. aantrekt' door positief te zijn, maar dan gebeurt er altijd iets onverwachts leuks of goeds dat dit toch lijkt te bevestigen.
Een kikker uit de tuin komt me gezelschap houden. Hij (zij?) hupt zelfs even de badkamer in, plets plets plets..

Vijf dingen per dag opsommen (opschrijven) om gelukkig over te zijn (ook eens durven in ongelukkige situaties).

groetjes van Self Coach Clark Kent, de doe-het-zelver,
















Oh wat had ik graag nog een half uur in mijn bed gelegen. 
Zo bruusk dat ik gewekt werd door mijn paniekerige dochter. Het hout van de plinten en kastjes slorpt gretig het water op, als dat maar goed komt (schade, schade, schade). 
Moet ik me ook nog naar school haasten met de auto i.p.v. dat ze zelf fietsen en ik in mijn jogging kan thuis blijven. Net op de dag dat de vuilkarren door de stad rijden, we hangen al snel achter zo een slome oranje truck (die zich in een bocht vast rijdt).
Normaal zou ik gaan zwemmen, dat zal niet lukken. 
En die kelder is nog niet droog als ik toekom. Straks kan het nog eens onderlopen (zo gaat dat hier in 't stad met die slechte oude riolering)
Is dat het begin van de zomer ! Awel, dat belooft voor de rest van het verlof binnenkort ! Het zal wel een natte vakantie worden (zeggen ze toch).
Wat moet er nu komen van mijn andere plannen, ik moet nog winkelen. Het toilet kan niet gebruikt worden totdat de zondvloed overhoudt (het water staat tot de rand). Tanden poetsen, hoe gaat dat nu? Ik moet me nog scheren voor te gaan werken. 
Jongens toch !

Hoe anders zou dit verhaal geklonken hebben als ik me zo had beklaagd? Dat was in feiten ook mijn morgen, ik zou niet liegen !

Ook dat was mijn mooie zomermorgen ..maar dit soort gedachten gaan bij mij niet meer op. Ik heb écht moeten nadenken om het zo negatief te formuleren. In alle shit een zegening zien, is dit geen zelfbedrog?
Wat dan nog !
Het wordt een gewoonte, gaat vanzelf.

Het viel reuze mee (vind ik)